در گفتوگو با متخصص مامایی و عضو هیئت علمی دانشگاه مطرح شد:
اهمیت ماماها در نظام سلامت کشور/ مامایی، نقشی حیاتی در سلامت مادر و نوزاد دارد
دکتر اعظم مریدی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی و نخستین فارغالتحصیل دکترای تخصصی مامایی در استان هرمزگان، به بررسی اهمیت و جایگاه رشته مامایی در نظام سلامت کشور پرداخت و به چالشها و فرصتهای این حوزه اشاره کرد.
تاریخچه و اهمیت رشته ماماییدکتر اعظم مریدی، نخستین دکترای تخصصی مامایی در استان هرمزگان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی، در آغاز صحبتهای خود به اهمیت و تاریخچه طولانی این رشته در سطح جهانی و ملی اشاره کرد.
وی با بیان این که آموزش مامایی در ایران به سال ۱۲۹۸ هجری شمسی برمیگردد، گفت: رشته مامایی یکی از رشتههای با سابقه و پراهمیت در عرصه بهداشت و درمان است. این رشته نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی نیز نقش حیاتی در سلامت مادران و نوزادان ایفا میکند.
دکتر مریدی همچنین با اشاره به استانداردهای جهانی در زمینه آموزش و حرفه مامایی، اظهار داشت که فارغالتحصیلان این رشته باید دارای مهارتهای علمی و عملی باشند که بهطور مستقیم به سلامت باروری، پیشگیری از بیماریهای زنان و مدیریت بارداری مرتبط است.
وظایف و مسئولیتهای ماماها در نظام سلامتدکتر مریدی به تشریح وظایف و مسئولیتهای ماماها پرداخت و گفت: مامایی یک حرفه تخصصی است که با ترکیب دانش، مهارت و نگرش علمی، خدمات بهداشتی و درمانی به زنان، مادران و نوزادان ارائه میدهد. این رشته شامل خدماتی از جمله مراقبتهای دوران بارداری، زایمان طبیعی، پیشگیری از بیماریهای زنان، مشاوره سلامت باروری و سلامت جنسی است.
وی افزود: ماماها در نظام سلامت کشور وظایف گستردهای دارند که شامل مراقبتهای پیش از بارداری، دوران بارداری، پس از زایمان و همچنین ارائه خدمات مشاورهای در زمینههای مختلف میشود. علاوه بر این، ماماها نقش مهمی در ترویج زایمان طبیعی، کاهش سزارین و ارتقای سلامت مادر و نوزاد دارند.آموزش و تحصیلات آکادمیک مامایی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان به روند تحصیلی و مقاطع مختلف رشته مامایی اشاره کرد و گفت: در کشور ما، آموزش مامایی در مقاطع مختلفی ارائه میشود. مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مامایی مطابق با استانداردهای بینالمللی تعریف شده است. فارغالتحصیلان این رشته توانمندیهای زیادی در زمینههای مراقبتی، آموزشی، پژوهشی و مدیریتی دارند.
وی ادامه داد: در مقطع دکتری تخصصی، فارغالتحصیلان میتوانند در حوزههای پژوهشی، سیاستگذاری و مدیریت خدمات مامایی در سطح وزارت بهداشت و دانشگاهها فعالیت کنند. همچنین رشته مامایی در ایران از بالاترین استانداردها برخوردار است.
پتانسیل بالای مامایی در ایران
دکتر مریدی با افتخار به پتانسیل بالای رشته مامایی در ایران اشاره کرد و گفت: آموزش مامایی در ایران یکی از برترینهای منطقه و جهان است. در حال حاضر، کشور ما در منطقه مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت رتبه اول و در سطح جهانی جایگاه سوم را در زمینه آموزش مامایی دارد. این امر نشاندهنده توانمندیهای بالای متخصصان ایرانی در این حوزه است.
وی همچنین اشاره کرد که بیش از ۸۰ هزار ماما در سراسر کشور مشغول به کار هستند و بیش از ۶۰ درصد زایمانها توسط ماماها انجام میشود. «این آمار بیانگر نقش حیاتی ماماها در سیستم بهداشتی کشور است که بدون آنها، امکان ارائه خدمات بهداشتی در زمینه باروری و زایمان وجود نخواهد داشت.»
چالشها و مشکلات پیشروی جامعه مامایی
دکتر مریدی در ادامه به چالشها و مشکلاتی که جامعه مامایی با آن روبرو است، اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین چالشها، کمبود نیروی مامایی در کشور است. بر اساس استانداردهای جهانی، به ازای هر ۱۰۰ هزار تولد باید حداقل ۱۲ تا ۱۵ مامای متخصص وجود داشته باشد. در حال حاضر، ما با کمبود حدود ۲۰ هزار ماما روبهرو هستیم.
وی افزود: چالش دیگر این است که باید در وزارت بهداشت یک ادارهکل مامایی ایجاد شود تا مطالبات صنفی و حقوقی این گروه بزرگ از تیم سلامت پیگیری شود. علاوه بر این، جایگاه مامایی در برنامه پزشک خانواده نیز نیازمند توجه بیشتر است.
راهکارها و پیشنهادات برای ارتقای وضعیت مامایی
دکتر مریدی به برخی از پیشنهادات خود برای ارتقای وضعیت جامعه مامایی اشاره کرد و گفت: یکی از پیشنهادات این است که عنوان مامایی در سیستم بهداشتی کشور به "مامای خانواده" تغییر کند. این تغییر عنوان باعث میشود که ارتباط نزدیکتری بین ماماها و مادران برقرار شود و نقش آنها در نظام سلامت بهطور کامل به رسمیت شناخته شود.
وی همچنین به لزوم دیدهشدن بخش خصوصی مامایی در برنامه پزشکی خانواده اشاره کرد و افزود: بخشخصوصی مامایی باید بهعنوان یک شخصیت مستقل با دفتر کار خود در سیستم ارجاع دیده شود و بتواند خدمات تخصصی خود را در قالب پروتکلهای وزارت بهداشت ارائه دهد.
نقش حیاتی مامایی در سلامت جامعه
دکتر مریدی در پایان گفت: نظام سلامت کشور بدون ماماها قابل تصور نیست. با توجه به نقش کلیدی مامایی در سلامت خانوادهها، به ویژه در ترویج زایمان طبیعی، پیشگیری از بیماریهای زنان و ارائه خدمات بهداشتی در دوران بارداری و پس از زایمان، نیاز به توجه ویژه به این حرفه در سیاستگذاریهای بهداشتی و درمانی وجود دارد.
وی افزود: جامعه مامایی یکی از ارکان اساسی تیم سلامت است که میتواند با ارائه خدمات با کیفیت و در دسترس، سلامت مادر و نوزاد را بهبود بخشیده و نقش مهمی در تقویت جمعیت سالم و مولد جامعه ایفا کند.
خبرنگار
مسعود پیری زاده
تصاویر
نظر دهید