صفحه اصلی > اخبار دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان 


کاهش خطر بلایای طبیعی با همکاری تنگاتنگ همه ی افراد
مقاله/ اثرات خشکسالی بر سلامت

خشکسالی جز بلایای طبیعی نامحسوس است.بدین معنی که بلایی آرام وخزنده است وبه آرامی خود را بر یک منطقه جغرافیایی چیره می کند. 

خشکسالی یک پدیده اقلیمی است که در طولانی مدت خسارت های بسیاری بر منطقه تحت سیطره خود اعمال می کند. کشور ما از گذشته دور با این پدیده مواجه بوده است.اثرات خشکسالی در مناطق شکننده ای مثل جنوب ایران که از نظر طبیعی آسیب پذیرتر هستند بیشتر به چشم می آید.استان هرمزگان بعنوان بخشی از مناطق خشک جنوب ایران سال های متمادی است که با کمبود شدید بارش باران مواجه است بعبارت ساده تر می توانیم بگوییم خشکسالی کمبود بارش ومتعاقب آن کمبود شدید آب برای مردم این بخش از کشور ما بسیار آشنا ست.

خشکسالی حاصل عدم کفایت بارش طی یک دوره ممتد زمانی معمولا یک فصل یا بیشترمی باشد یا بطور کلی دوره ای که در آن مقدار رطوبت یا هر نمایه رطوبتی دیگر نسبت به شرایط طبیعی منطقه ،ناهنجاری منفی داشته باشد به عنوان شرایط دوره خشکسالی گفته می شود.

خشکسالی جز بلایای طبیعی نامحسوس است.بدین معنی که بلایی آرام وخزنده است وبه آرامی خود را بر یک منطقه جغرافیایی چیره می کند  وخسارتهای زیادی را برجای می گذارد.به دلیل اینکه محدوده وسیع تری را در برمی گیرد،پیچیده تر از دیگر بلایای طبیعی است. این بلای خزنده جمعیت بیشتری را تحت تاثیر قرار می دهد وپرهزینه ترین بلای طبیعی است. 

محدوده جغرافیایی استان هرمزگان که منطبق بربخش جنوبی ایران می باشد از جمله مناطقی در کشور است که تغییرات شرایط جوی در آن بسیار محسوس بوده و پدیده خشکسالی به دفعات در آن اتفا ق می افتد .

 

 

عمده ترین اثرات خشکسالی عبارتند از:

v     سوء تغذیه: تاثیر خشکسالی روی تغذیه افزایش  مرگ ومیر مشهورترین وشناخته شده ترین اثر  سلامت خشکسالی است.

v     مصرف مواد مضر: در شرایطی که متعاقب خشکسالی ها منابع غذایی کمتر هستندوغلات کمتری در دسترس هستند مردم مجبور به روی آوردن به برخی رزیم های غذایی غیر معمول می شوند.

 

v     بیماریهای مرتبط با آب:

در شرایط خشکسالی ،مردم به مصرف آب های غیر مطمئن روی می آورندو باعث طغیان برخی از بیماریهای عفونی بر اثر مصرف این آبها می شود.

 

v     بیماریهای منتقله توسط آب :مثل آمیبیازیس، هپاتیتA، سالمونلوزیس، شیستوزومیازیس، شیگلوز، وبا، لپتوسپیروز، تیفویید وپارا تیفویید بر اثر خشکسالی ها امکان شیوع دارند.

 

v     بیماریهای  مرتبط با آب که بر اثر کمبوددسترسی به آب برای رعایت بهداشت دست واقدامات بهداشتی ایجاد می شوند:مانند بیماریهای چشمی وپوستی از جمله پدیکلوز(شپش) از این نوع بماریها هستند.

 

v     بیماریهای مرتبط با آب ناشی از مواد شیمیایی وافزایش غلظت آلاینده ها:کاهش منابع درمخازن آب مثل سدها ودریاچه،غلظت مواد حل شده در آنها مثل مواد شیمیایی،فلزات وسایرآلوده کننده را افزایش می دهد.

v     بیماریهای مرتبط با آب که بر اثر جلبک ها ایجاد می شوند:به عنوان مثال ارائه خدمات دیالیزی توسط آب آلوده  به سیانوباکترهادر برزیل درسال 1996 که باعث بروز علایم ونشانه هایی از مسمومیت عصبی وکبدی  شد.

v     بیماریهای منتقله از طریق هوا وبیماریهای ناشی از گرد وغبار:

از آنجا که در طول دوره خشکسالی ،زمین ها خشک هستند،احتمال ورود خاک واجزای آن به تمسفر توسط باد بسیار زیاد است.

v     مهاجرت:در مناطقی از جهان،خشکسالی عامل مهاجرت توده وسیعی از مردم تحت تاثیرخشکسالی به دلیل کمبود دسترسی به امکانات معیشتی بوده است.

 

v     بیماریهای منتقله به وسیله کنه ها

v     تشدید بیماریهای غیر  واگیر

v     امواج گرما وآتش سوزیهای وحشی

v     اثر روی نظام  سلامت:خشکسالی می تواند موجب افزایش در تعداد مراجعین و تحت فشار قرار گرفتن تسهیلات ارائه دهنده خدمات بهداشتی درمانی وافزایش بارکاری کارکنان گردد.همچنین اختلال در برخی عملکردها به دلیل آسیب به زیرساخت هاگزارش شده است.

 

 

پیشگیری وکاهش خسارات خشکسالی:

سیاستگذاری واتخاذ سیاست های راهبردی: در این سیاست ها می باید واقعیت کم آبی را باورکرد.

پیش بینی وصدور هشدار:

توجه به نقشه های پیش بینی هواشناسی

کشت گیاهان مقاوم به خشکی

تامین آب

ازمنابع تامین آب می توان به :

استفاده از فاضلاب شهری

شناسایی مکانهای احداث سد های زیر زمینی در مسیر رودخانه

استفاده از منابع آب غیرمتعارف

برنامه ریزی برای استفاده از روشهای آبیاری نوین

توسعه بیمه محصولات کشاورزی

شناسایی ظرفیت های مقابله با ضایعات ناشی از خشکسالی

تشکیل جلسات مشورتی با کارشناسان وبهره برداران و تهیه برنامه تامین کمبود آب نام برد.

 

خشکسالی در آداب،سنن وفرهنگ ایرانی

 

ایران ازنظر جغرافیایی وآب وهوایی در منطقه ای خشک واقع شده است وهمواره با مشکل کم آبی وخشکسالی روبه رو است.سدهای قدیمی وآثار باقیمانده از شبکه های آبیاری وقنات ها،نشان می دهد که مردم ایران همواره در صددمقابله با بی آبی بوده اند.

 

کاریز یا قنات، یکی از روشهای ابداعی ایرانیان برای به دست آوردن آب محسوب می شود.یکی از کارکردهای قنات جاری کردن آب زیرزمینی برای کاهش تبخیر ناشی ازتابش مستقیم آفتاب بوده است.

محدوده جغرافیایی استان هرمزگان که منطبق بربخش جنوبی ایران می باشد از جمله مناطقی در کشور است که تغییرات شرایط جوی در آن بسیار محسوس بوده و پدیده خشکسالی به دفعات در آن اتفا ق می افتد .

 

استان هرمزگان بر اساس محاسبات دوره آماری (سال زراعی ) دارای متوسط سالانه 174/5 میلیمتر بارندگی می باشد. پدیده خشکسالی در استان هرمزگان همگام با روند خشکسالیها در ایران بوده و به خاطر موقعیت خاصی که استان هرمزگان در زمینه های مختلف اعم از کشاورزی ، مرتع و صنعت دارا می باشد . خشکسالی مشکلات و معضلات بزرگی ایجاد نموده است.

 

در برنامه های پیشگیری ومدیریت خشکسالی مدرن نیز مردم نقش اساسی وحیاتی دارند.آن ها هستندکه با انتخاب ورفتار خود می توانندعواقب وآثار سوء خشکسالی را کاهش دهند.بنابراین پایه واساس هربرنامه مدیریت خشکسالی جلب مشارکت مردم است.           

 

 

منبع : درسنامه سلامت درحوادث و بلایا –دکتر اردلان

 

 

 

اکرم احمدی زاده فینی

کارشناس کاهش خطر حوادث وبلایا

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

 

 

 

 

خشکسالی

 

تاریخ درج خبر : چهارشنبه ٢١ مهر ١٤٠٠  |  کد خبر : ٢٤٥٠٦ | تعداد نمایش خبر : 68
 

خروج