صفحه اصلی > اخبار معاونت ها > معاونت بهداشتی 


مقاله/ اهمیت مصرف شیر و فراورده های لبنی

سالیان سال است که جهان از نوشیدن شیر لذت می برد. بیش از 6 میلیارد نفر در سراسر جهان شیر و فرآورده های  لبنی مصرف می کنند.سرانه مصرف شیر و فرآورده های لبنی در کشورهای توسعه یافته بیشتر است ، اما فاصله  این سرانه با بسیاری از کشورهای در حال توسعه زیاد است.

درکشور ما  متاسفانه سرانه مصرف شیر طی سالهای گذشته به علل مختلف کاهش یافته و از استانداردهای جهانی بیش از پیش فاصله گرفته است و همین امر می تواند زمینه ساز شیوع بیماریهایی همچون فشار خون بالا، سرطان، پوکی استخوان و حتی شکستگی های متعدد استخوانی شود. همچنین کاهش مصرف شیر در جامعه می تواند منجر به کوتاهی قد نسل جدید نیز شود.

لبنیات  جزو غذاهای سالم و غنی از مواد مغذی محسوب می شوند، زیرا منابع خوبی از کلسیم ،  پروتئین و سایر مواد مغذی ضروری مانند  فسفر، پتاسیم، منیزیم و ویتامین A، B12 و B2را فراهم می کنند.کلسیم در شیر، ماست و پنیر و کشک  قابل توجه است اما بیشتر مردم روزانه به اندازه کافی کلسیم  دریافت نمی کنند. مصرف سه واحد در روز  لبنیات  می تواند در ایجاد  توده استخوانی کمک کند و منجر به بهبود سلامت استخوان در سراسر دوره عمر شود

 برخی از ترکیبات مهم موجود در لبنیات:

کلسیم: شیر و لبنیات ( ماست ، پنیر ، کشک ، دوغ و بستنی ) بهترین منبع غذایی  کلسیم در رژیم غذایی افراد محسوب می شود . 99 درصد کلسیم بدن در استخوانها و دندانها  موجود است و کمتر از 1 درصد کلسیم بدن در عملکردهای متابولیکی حیاتی نظیر انقباض و انبساط عروق، عملکرد عضلانی، انتقال عصبی، سیگنال های داخل سلولی و ترشح هورمون شرکت دارد. بنابراین دریافت این عنصر به صورت روزانه برای حفظ عملکرد طبیعی بدن  بسیار ضروری است .روزانه 1000 میلیگرم کلسیم مورد نیاز است و با مصرف یک لیوان شیر حدود 300 میلی گرم کلسیم تامین می شود و با مصرف روزانه سه واحد از این گروه تقریبا تمام کلسیم مورد نیاز بدن تامین می شود.

پروتئین:   شیر و لبنیات همچنین حاوی پروتئین هستند ، یک لیوان 240 میلی لیتر شیر حدود 6-7 گرم پروتئین دارد..

ویتامین B2: شیر یکی از منابع خوب B2 است این ویتامین از ویتامین های محلول در آب است  که مقدار آن در 100 میلی لیتر شیر 17/0 میلی گرم است. میزان نیاز روزانه به این ویتامین در خانم ها 1/1  و در مردان 3/1 میلی گرم است . با مصرف سه واحد شیر و لبنیات در روز تقریبا نصف ویتامین مورد نیاز بدن تامین می شود.

ویتامین B6 : این ویتامین برای ساخت پروتئین های بدن ضروری است که در محصولات لبنی وجود دارد.

ویتامین B12: یکی از عناصر ضروری برای تشکیل گلبول قرمز خون ویتامین B12 است که در بافت های بدن حیوانات و شیر یافت میشود و حرارت پاستوریزاسیون روی آن تأثیر ندارد. مقدار ویتامین B12 در ۱۰۰میلی لیتر 0.35 میکروگرم  است

فسفر: فسفر از ترکیبات مهم سلول های بدن است و در واکنش های شیمیایی بدن و همچنین فعال کردن آنزیمها، ویتامین ها و در نهایت رشد و ترمیم و ایجاد انرژی نقش بسزایی دارد. فسفر به همراه کلسیم در تشکل استخوانها عمل می کند و در ساخت بافت های عضلانی ، مغز و اعصاب دخالت دارد . یک لیوان شیر حاوی  240میلی گرم فسفر است که معادل 30 درصد از نیاز روازنه می باشد.

فواید مصرف لبنیات :

ü    تحقیقات مختلفی از تاثیر مثبت مصرف محصولات لبنی در پیشگیری از سرطان کولورکتال  و تخمدان، حفظ فشار خون طبیعی و انقباض عضلانی گزارش شده است

ü    کلسیم در شیر به راحتی جذب می شود و به همین دلیل است که شیر و فراورده های لبنی منابع قابل اعتماد کلسیم هستند.

ü    کلسیم موجود در شیر نقش مهمی در تظیم فشار خون دارد .تحقیقات نشان داده است که در جوامعی که شیر و لبنیات کافی مصرف می کنند شیوع فشارخون بالا و بیماری های قلبی و عروقی کمتر است.

ü    شیر و فرآورده های لبنی نقش اساسی در رشد و استحکام استخوان ها بویژه در دوران کودکی و نوجوانی که توده استخوانی در حال شکل گیری است ، دارد   

ü      مصرف کافی شیر و لبنیات (3-2 واحد ) روزانه برای حفظ و ارتقاء سلامت استخوان ها و جلوگیری از بروز پوکی استخوان در بزرگسالان ضروری است.  

ü    در حالی که مصرف شیر با کاهش خطر ابتلا به بیماریهای غیر واگیر مانند پوکی استخوان و احتمالاً سرطان روده بزرگ و دیابت نوع 2 همراه است ، نگرانی در مورد ارتباط احتمالی بین مصرف زیاد لبنیات و سایر بیماریهای غیر واگیر مانند بیماری های قلبی عروقی و سرطان پروستات بیان شده است که نتایج جدید مطالعات مروری سیستماتیک نشان می دهد که هیچ ارتباط معناداری بین چربی شیر اشباع لبنیات و سکته های قلبی و مغزی و بیماری های قلبی وجود ندارد . اما باید توجه داشت که به جز کودکان  زیر 2 سال تمامی افراد باید لبنیات کم چرب ( 1.5 درصد و کمتر ) به دلیل کم بودن کالری و کاهش دریافت کالری مصرف کنند.

شیر و لبنیات یکی از گروه های مهم  در هرم غذایی است که همه افراد در گروههای سنی مختلف باید روزانه حداقل 2 واحد مصرف کنند. نوجوانان در سنین بلوغ و مادران باردار و شیرده روزانه حداقل 3 واحد شیر یا جایگزین های آن باید مصرف کنند.

مقدار مناسب مصرف شیر و لبنیات در گروه های سنی و فیزیولوژیک:

گروه سنی و تعداد واحد لبنیات مورد نیاز روزانه

v     زیر 5 سال/2 واحد

v     5 تا 11 سال/2 تا 3 واحد

v     12 تا 18 سال/3 واحد

v     زنان باردار و شیرده/3 تا 4 واحد

v     بزرگسالان/2 تا 3 واحد

v     سالمندان/2 واحد یا بیشتر

 

یک واحد از گروه  شیر و لبنیات برابر است با:

v     شیر/1 لیوان

v     ماست کم چرب (1.5 % )/  1 لیوان

v     پنیر معمولی/45 الی 60 گرم یا 1.5 قوطی کبریت

v     دوغ/ 2 لیوان

v     کشک/ یک چهارم لیوان

v     بستنی/ یک و نیم لیوان

ارائه دهنده مقاله: واحد بهبود تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

منابع:    www.WHO.net -  FAO – دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

 

 

مقاله اهمیت مصرف شیر و فراورده های لبنی

 

تاریخ درج خبر : دوشنبه ١٢ مهر ١٤٠٠  |  کد خبر : ٢٤٣٦٠ | تعداد نمایش خبر : 151
 

خروج