صفحه اصلی > اخبار معاونت ها > معاونت بهداشتی 


مقاله / آنچه لازم است در مورد دود محیطی دخانیات بدانیم
 

انواع دود محیطی دخانیات

 منظور از دخانیات یا مواد دخانی، هر محصول یا ترکیبی است که ماده اولیه تشکیل دهنده آن توتون یا تنباکو باشد.


دود دسته اول را کسانی دریافت می کنند که خودشان سیگار می کشند و دود دست دوم به آنهایی می رسد که در محیطی قرار دارند که دود سیگار قرار دارد و این دود در آن محیط پخش شده است.

تا کنون در مورد تأثیرات منفی دود سیگار روی اطرافیان فرد سیگاری بسیار گفته و شنیده ایم و اکثریت افراد از مشکلات بهداشتی ناشی از سیگار غیر مستقیم یا به اصطلاح دود دست دوم به خوبی باخبرند؛ اما هم اکنون پژوهشگران نگرانی خود را درباره پدیده ای اعلام کرده اند که اصطلاحاً به آن دود دست سوم سیگار می گویند و بسیاری از مردم از این قضیه بی اطلاع اند که حتی سیگار کشیدن، دور از اطرافیان نیز می تواند برای آنان (اطرافیان) بسیار خطرناک باشد. دود دست سوم بقایای چسبناک دود تنباکو است که روی سطوحی مانند لباس، مبلمان و دیوار باقی می ماند و می تواند خطراتی برای دیگران داشته باشد.

در حالی که دود دست سوم نیز مانند دود مستقیم خطرناک است، ولی اطلاعات اندک مردم از آن باعث آسیب رسانی ناخواسته به دیگر افراد به خصوص کودکان می گردد.

به طور کلی به باقیمانده نیکوتین و دیگر مواد شیمیایی که روی سطوح مختلف داخل خانه ها و فضاهای بسته برجای می ماند، دود دست سوم سیگار می گویند. طبق نظر متخصصان، این مواد می تواند با سایر مواد شیمیایی موجود در فضای بسته واکنش نشان دهد و ترکیباتی سمی ایجاد کند. این ترکیبات سمی شامل موادی سرطان زاست و به همین دلیل خطری جدی برای سلامت افراد غیرسیگاری و بخصوص کودکان به حساب می آید. کودکان زمان بیشتری را در خانه می گذرانند و تماس شان با سطوح مختلف هم بیشتر از بزرگسالان است. به همین دلیل این نوع آلودگی آنها را بیش از دیگران تهدید می کند.

مطالعات و تحقیقاتی که در این زمینه انجام گرفته است، مشخص می کند این آلودگی ها می تواند به مو، پوست، لباس، مبلمان خانه، دیوارها، ملحفه ها، پرده ها، فرش ها، کفپوش خانه و دیگر سطوح بچسبد و حتی مدتها پس از قطع سیگار نیز روی آنها باقی بماند؛ به همین دلیل نوزادان، کودکان و حتی بزرگسالان غیرسیگاری که در چنین محیطی تنفس می کنند و اشیاء و مواد حاوی این ترکیبات را لمس یا از آنها استفاده می کنند، در معرض خطرات جدی مرتبط با سلامت قرار دارند. البته دود دست سوم سیگار مفهومی به نسبت جدید است و به همین دلیل به مطالعات بیشتری نیاز است تا مضرات آن به طور دقیق مشخص شود.

دود دست سوم سیگار با گذشت زمان روی سطوح باقی می ماند و با شیوه های تمیز کردن معمولی نیز از بین نمی رود. همچنین باید دقت داشته باشید دود دست سوم سیگار با باز کردن در و پنجره ها یا استفاده از دستگاههای تهویه هوا نیز برطرف نمی شود. علاوه بر این، این دود در تمام قسمت های خانه وجود دارد و مربوط به قسمت های خاصی نیست. به همین دلیل باید بیشتر مراقب آن باشید.

تنها راه محافظت از افراد غیرسیگاری، فراهم کردن محیطی بدون دود سیگار است. تفاوتی هم ندارد چه محیطی باشد، خانه شخصی، وسیله نقلیه یا دفتر کار. همه باید تمیز و بدون دود باشد. البته نباید از محیط های عمومی مانند هتل ها هم غافل شد. استفاده از سیگار در چنین مکان هایی نیز دردسر ساز است و باعث بروز بیماریهای مختلف می شود. عمده ترکیبات مواد دست سوم دخانیات کروم، کادمیوم، سیانید هیدروژن، بوتان، تولوئن، آرسنیک، مونواکسیدکربن، سرب و پلونیوم 210 می باشند. جالب و البته درد آور اینکه بعضی از این سموم بسیار کشنده و حتی برای قتل و کشتار به کار رفته است. برای مثال گاز سیانیدهیدروژن در کشتارهای دسته جمعی بکار رفته و پواونیوم 210یک ماده رادیواکتیو بسیار قوی و خطرناک است که بعضی سازمان های جاسوسی آن ها را برای از بین بردن قربانیان خود به کار برده اند. در ضمن یازده ترکیب سرطان زای دیگر نیز در این مواد کشف شده است.

لازم است بدانیم کودکان به چند دلیل بیشتر در معرض عوارض این مواد سمی خواهند بود:

-کودکان زمان بیشتری را در منزل سپری می کنند.

- کودکان بیشتر در معرض تماس فیزیکی با بزرگسالان هستند. در آغوش کشیدن و بوسیدن کودکان توسط بزرگسالان سیگاری که حامل ذرات مضر دود دست سوم در مو، پوست و لباس خود هستند.

- کودکان با خصوصیت منحصر به فرد خود از جمله سینه خیز و چهار دست و پا راه رفتن، بیشتر خود را در معرض سموم پخش شده در سطوح قرار می دهند.

-تنفس سریع تر کودکان به همراه در دهان بردن وسایل اطراف و دست آلوده خود، تماس با مواد سمی محیط را تشدید می کند.

 

مهندس اکرم احمدی زاده (گروه سلامت محیط و کار)

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

منابع:

(مجموعه آموزشی قلیان سمی علیه سلامت خانواده، دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات، وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشکی)

world health organization, - world health report: shaping the future2003

10facts about tobacco and second-hand smoke ,WHO,2007

 

 

 

تاریخ درج خبر : يکشنبه ٢٦ خرداد ١٣٩٨  |  کد خبر : ١٤٩٦٠ | تعداد نمایش خبر : 208
 

 


خروج