صفحه اصلی > اخبار دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان 


مقاله / مشکلات شایع در دوران شیردهی
 

بمناسبت  هفته جهانی شیر مادر مصادف با دهم تا شانزدهم مرداد مطابق با شعار امسال هفته جهانی ترویج تغذیه با شیر مادر "توانمندسازی والدین، تقویت تغذیه با شیر مادر، حال و آینده" 

علل دريافت ناكافي شير مي تواند مربوط به ناتواني مادر در توليد شير،علل محيطي و يا ناتواني شيرخوار در تخليه شيرباشد.

اگر چه ناتواني اوليه در توليد شير نادر است و اغلب با فقدان رشد پستان در طي حاملگي مشخص مي شود ، تاخير در مرحله 2 لاكتوژنزمي تواند با باقي ماندن اجزاي جفتي، نارسايي اوليه هيپوفيز ، ديابت و يا مصرف دارو هاي خاص در مادر بروز كند. مادراني كه جراحي پستان داشته اند نيز درمعرض خطر توليد ناكافي شير و يا عدم توانايي در انتقال شيرخواهند بود.

 

گاهي نوزاد ممكن است قادربه تخليه موثر پستان نباشد كه منجر به كاهش تدريجي در ميزان توليد شير مي شود مثل نوزادان نارسي كه به  روش دهاني تغذيه مي شوند (به ويژه نوزادان نارس 34-37 هفته ) و نوزادان مبتلا به بيماري هاي نورولوژيك و يا ناهنجاري هاي دهاني . هر عاملي كه برداشت شير از پستان را محدود نمايد مي تواند منجر به كاهش سنتز شيرشود زيرا فاكتور هاي موضعي در پستان كنترل كننده توليد شير هستند علم و تجربه نشان داده كه تنها شير مادر تامين کننده نيازهاي غذايي کودک و  مواد ايمني بخش لازم براي او است.

 شير مادر بدليل ترکيب مخصوص و متناسب با نياز طفل ، بهره مندي از مواد ايمني بخش و با صدها خصوصيت استثنايي ديگر ، ضامن تامين و حفظ سلامت جسمي و رواني کودک است و در عين حال در تامين تندرستي مادر نيز موثر مي باشد و نهايتا بصورت مستقيم و غير مستقيم در سلامت و نيکبختي جامعه نيز نقش دارد .

راههای عملی افزایش شیر مادر:

·         عدم استفاده از بطری و پستانک

·         شیر دادن نوزاد بر حسب میل و تقاضای نوزاد بدون تعیین ساعت مشخص

·         شیر دهی مکرر در شب

·         صحبت کردن مادر با نوزاد ، نوازش او ، لالایی خواندن ، محکم در آغوش گرفتن

·         حمایت خانواده بویژه همسر از شیر دهی

·         کاهش مصرف قهوه ، نوشابه های کافئین دار

·         اجتناب از دادن مکملها مثل آب قند ، خاکشیر ، ترنجبین

·         آسایش روانی و جسمانی مادر

·         تغذیه مناسب و استراحت مادر

·         دوشیدن شیر در مواقع دوری از شیر خوار

·         افزایش صبر و حوصله و پشتکار مادر

·         وضعیت مناسب در هنگام شیر دهی

·         برقراري هم اتاقی مادر و نوزاد و تماس پوستی مادر و نوزاد

·         استفاده از داروهاي محرک توليد شير بعنوان آخرين اقدام و همراه با ساير روشهاي معمول افزايش توليد شير مانند:

-          داروي متوکلوپراميد : که به دليل عوارض بر روي مادر مانند خواب آلودگي و.. نبايد بيشتر از 14 روز استفاده شود.

-          داروهاي گياهي : اطلاعات دقيقي در مورد اين داروها در دست نيست  و بايد به مادران شيرده متذکر شد که اثر و

         قدرت آنها در افزايش توليد شير و اثر بر بدن شير خوار نامعلوم است .

استفاده از وسايل و روشهاي  کمک شير دهي

گريه در شير خواران :

گريه در شير خواران يک وسيله ارتباطي مي باشد . از ابتداي تولد وجود دارد و ممکن است تا پايان عمر همراه انسان باشد . در بدو تولد ، نوزاد نارس با وزن بيشتر از 500 گرم يا سن حاملگي 24 هفته مي تواند گريه کند . اماگريه خود بخود در نوزاد نارس با سن حاملگي 32-30 هفته ديده مي شود .

شير خواران حداقل دو نوبت در روز و به مدت 5 تا 10 دقيقه گريه مي کنند و برخي ممکن است تا 2 تا 3 ساعت گريه کنند . در فرهنگ ما گريه نشانه غم و غصه است و گريه شير خوار را بعضي از خانواده ها به عوامل مختلفي از جمله بيماري شير خوار ارتباط مي دهند و اکثرا هم جهت بهبودي گريه ، شير مصنوعي را به شير خوار توصيه مي کنند . و اينجاست که مشکلات مربوط به شير دهي آغاز مي گردد و اگر هم تشخيص اشتباه گذاشته شود بيماري شير خوار بدرستي کشف نمي گردد . پس لازم است علل گريه شيرخوار بخوبي شناخته و بر اساس آن اقدام شود .

علل گريه در شير خواران :

·         گريه در اثر کمبود شير مادر که با وزن نمودن نوزاد مي توان به اين مشکل پي برد .( اگر در 6 ماه اول در هر ماه کمتر از نيم کيلو وزن بگيرد مي توان گفت شير مادر کافي نيست .)

·         گريه در اثر جهش رشد (شير خوار در هفته 2 ،6 و ماه سوم تولد  مرتب شير مي خورد و مادر احساس مي کند که شيرش کم مي باشد . در صورتيکه اگر شير خوار را وزن نمائيم و بيشتر از نيم کيلو در ماه وزن اضافه کرده باشد بايد به مادر اطمينان داد که ميزان شير او کافي است

·         کوليک شير خوارگي يا قولنج ( شير خوار در ساعات مشخصي از روز (اغلب بعد از ظهر ها )مدام گريه مي کند . به نظر ميرسد تمايل به مکيدن دارد ولي آ رام کردن وي مشکل است . اين شير خواران معمولا خوب رشد مي کنند و گريه هايشان بعد از 3 ماهگي کم مي شود . )

·         غذاي مادر : گاهي مادر متوجه مي شود که وقتي غذاي خاصي مصرف مي کند ، کودک او آ شفته و بي قرار مي شود . اما  نمي توان اجتناب از غذاي هاي خاصي را به مادران توصيه نمود . مگر اينکه واقعا متوجه مشکلي بشوند .

·          کافئين موجود در قهوه ، چاي و کولاها

·         نور زياد و سر و صداي زياد

·         گرسنه شدن

·         گرمي  و سردي

·         سوختگي پاها

·         در رفتگي مادر زادي مفصل هيپ ، شکستگي استخوانها ، عفونت استخوانها و مفاصل

·         گرفتگي بيني در اثر سرماخوردگي

·         وجود جسم خارجي در چشم يا افزايش فشار داخل چشم

·         هيدروسفالي (افزايش دور سر )

·         درد گوش ، انسداد روده ها ، چرخش بيضه ها ،مشکلات قلبي ،افت قند خون ،مننژيت ،شقاق مقعد

·         نوزادان مادران معتاد در اثر محروميت ماده مخدر

که ميتوان  پس از بررسي با  مشخص شدن علت به رفع آن کمک نمود. و در صورت نداشتن مشکل  به مادر پيشنهاد داد شير خوار را بغل گرفته و آرام تکان دهد و يا شکمش را آ رام بمالد . و چندين راه بغل گرفتن را به مادر نشان دهيم .

گرد آورنده :مریم قدمی کارشناس ترویج تغذیه باشیر مادر شهرستان بندرعباس

منبع: کتاب مشکلات شایع دوران شیردهی وروشهای کمک  برقراری تداوم شیردهی

تاریخ درج خبر : سه شنبه ٢٢ مرداد ١٣٩٨  |  کد خبر : ١٥٤٦٩ | تعداد نمایش خبر : 44
 

 


خروج